Arrazoia Arkaitz, gauza asko digeritzeko, saioetan eta Donostiako Parte Zaharreko soziedadeko menuan ere bai. Eta elikagaien osaketari ekin aurretik (beste baterako utziko dugu) dastaketako sentsazio batzuk zizka-mizka gisara.

• Plazer handia aukera izatea hizkuntzen irakaskuntzan diharduten urrunekoekin jarduteko. Eta txakurrak oinutsik lehenengo bateko kontsolagarriaren ostean, txakurrarentzako zapatak topatzeko ahaleginean zelako ilusioarekin gabiltzan han eta hemen ikusteak ematen duen poza eta animoa batez ere.
• Puntu mingotsa ere bai. Zerbaiten bila ikusten dituzu begiak, baina ez duzu zer asmatzen, mundu honetan barne-tentsio asko barruntatzen ditut, eta eskerrak umore ikuturen bat datorrela lantzean behin (Ortaren eta Heyworth-en umorea eskertu nuen bereziki).
• Pertsonak, hor dago koxka. Komunikazioari pertsonen ikuspegitik heldu (horixe esan nahi nuen Martin Perisi egin nion galderan), lanari pertsonen jokaerarekin ekin, eta prestakuntza pertsonengan oinarritu (haien gaitasunetan, baina balore, pertzepzio eta esperientzietan ere bai). Ortak begiei ere erreparatzeko esan zigun azken batean.
• Praktikoak izan behar dugu, bai, baina praktika ez da -askotan uste den bezala- errazena eta eskuragarriena. Alderantziz, praktika ona lortzea teoriaren konstrukto korapilotsuenak baino konplexuago gerta daiteke.
• Nekea: A8a, beroa, ikasturtearen amaiera, gauza interesgarrien zaparrada...

Miramarreko bigarrena gaur. Ernesto Martin Perisek zabaldu digu eguna eta berriro ere gogoratzeko moduko aipamenak ekarri eta zer pentsatua eman dizkigu.

"Concepciones acerca de lo que supone ser capaz de usar una lengua" izan du izenburu saioak. Hasiera batean ikastaroko gai orokorretik —hizkuntz-irakaslearen hasierako prestakuntza— apur bat aldentzen zela pentsatu dut, eta akaso horrela izan da, baina berriro ere hizkuntzaren ikuspegiaz hausnartzera etortzea eta gogoratzea eta hura erakustea ez dut uste ezein hizkuntza irakaslerentzat batere kalterako izango denik  (berria nahiz aritua). Hainbat urte bueltaka eta hamaika biderrez aldarrikatu arren oraindik klaro-klaro ez dabilen kontua dela esango nuke.

Martín Perisek hamaika buelta eman dizkio kontuari, egia esanda, eta argi botatzen ditu ideiak eta laginak. Apuntatzeko modukoak izaten dira ekartzen dituenak, bereak edo beste inorenak:

• Gaitasun testuala hizkuntzen arteko zubia dugu, hizkuntza desberdinetako hiztunen artetik gutxien aldatzen den konpetentzia.
• Hizkuntza erabiltzen hastea ez da hizkuntza ahoskatzen hastea. Komunikazioaren adierazlea ez da hots-kopurua, komunikazioaren bidez transmitizen denaren kopurua baino.
• Elkarrizketa ez da interrogatorioa.
• Gramatika emaitza da, komunikazioaren ondorioa, ez komunikazioaren ezinbesteko baldintza.

Bere horretan seguruenik gogorrak edo kriptikoak egingo zaizkizue hitzok, polemikoak ere bai. Baina argi dauka zer den hizkuntza erabiltzea, eta argi utzi digula uste dut.

Hitzaldiaren izenburuaren azkenengo pasartea gaztelaniatik euskara ekarrita mezu honi etiketa bat gehitu behar niola konturatu naiz gainera: "...el uso de la lengua" > "... hizkuntzaren erabilera". Soziolinguistika etiketa gehitu dut hain zuzen ere. Perisi parafraseatuz ideia bat zirriborratu dut bat-batean: "hizkuntzaren erabileraren adierazlea ez da botatzen diren hotsen edo letren kantitatea, hizkuntza horrek komunikazioaren bidez transmititzen duenaren kantitatea eta kalitatea baino".

Goizaren gainerako orduak ECMLko Frank Heyworth-ekin eman ditugu. Hizlari atsegina eta umoretsua, ingelesen estilora. Pinganilloaren menpekotasunak horrelakoak ondo gozatzeko aukera kentzen digu askotan, lastima.

Europako Markoaren ingurumaritik abiatzen da bere lana (bide batez, Europako Markoaren filma ikusi duzue zuek? Bideo-clubean ez dut topatu). Markoaren ereduaren antzera hizkuntza-irakaslearen gaitasunen mapa desberdinak aurkeztu dizkigu, berak esan duen bezala, hizkuntza-irakasleak zer egiten jakin behar duen. EPOSTL, EPSTL eta EAQUALSen profila. Funtsean hizkuntza irakaslearen profila lan-munduan gero eta ohikoagoak diren konpetentzien zerrendetara ekartzeko saio desberdinak. Berak esan duen modura, hasiera batean apur bat deprimentea izan daiteke zenbat gauza egiten jakin behar den, baina tira perfekzioa ere ez dugu beti lortuko.

Ideia ezagun gehiago, hiru profil motarena adibidez: konpetentea, trebea eta maisua izendatu daitezkeenak, hau da, egiteko gai dena, ondo egiten duena, eta egin ez ezik eredu edo maisua ere izan daitekeena (azalpen kaseroan).  Kalitatearen kontzeptua ere bai, pertsonen asebetetzea eta emaitzen lorpenetan kokatua, EFQM ereduetan bezala adibidez. Azken batean mundu profesionaleko ikuspegi eta ideiak geure profesiora ekarrita.

Konpetentzia maila horretara ailagatzeko giltza batzuk aurkeztu dizkigu:

1. Lidergoaren garrantzia
2. Datuen bilketa eta behaketa
3. Hausnarketa eta bideratzaile (facilitadorea) paperaren beharra.

Esan bezala, lan mundutik datozen ideiak eta ikuspegiak, handik ezagunak egin zaizkigunak, baina logikoa da, ezta? gurea ere lanbidea da azken batean.

Behaketa eta fazilitazioa (zelan itzultzen da hau?) jorratu ditu azken zatian. Interesgarria, baina dudatxoa geratu zait hasierako prestakuntzarako tresna egokienak ote diren, akaso etengabeko prestakuntzarako bai, baina hasberrien kasuan haien erabilpena askotan mugatuegia ote daitekeen pentsatzen geratu naiz.

Tira ba, bihar gehiago, eta geureaz.

Gaur konektatu bako eguna eta hausnarrean ipini naute entzundako batzuek:

• Prestakuntza ez da entrenamendua
• Gaitasuna garatzen bada, jardunagatik ez da hainbeste arduratu behar.
• Hizkuntza irakastea etengabeko elkarrizketa da
• Norberak eraiki behar du bere "teoria"
• Uler diezazutela nahi baduzu, uler iezaiezu.
• H1ean hitz egin daiteke H2an komunikatzeko
• Bat-batean erreakzionatzen jakitea da kontua
• Zailena egiten ari zarenaz hausnartzea da.
• Ikastaroak ezin dira oinarri teorikotik hasi.
• Esperientzien elkartrukatze soilak ez du aurrera egiten laguntzen.
• Elkarreragina ezin da transmisioan oinarrituta predikatu.

Eta idatzi ahala zer egiten ari naizen pentsatzen. Bide batez, zuen irakasleak zergatik izan dira onak?

Bihar gehiago, bitartean  hemen, hemen, hemen edo hemen.

Argazkia: Miramar. Egilea izeus. Lizentzia.

EHUren udako ikastaroetan murgilduta ikusi dut jendea egunotan. Asko dira eta interesgarriak diruditen gauza asko seguruenik. Egia da era berean San Juan suarekin erre ohi ditugula azkenengo munizioak, honez gero norbera ere erre ez bada, eta uztail eta abuztu osoak ditugu aurretik geratu zaizkigun azken kartutxoen txinpartak ahazteko arsenala irailean berriro bete orduko

Baina tira, gure mundutxo honetan hain aukera gutxi gureaz jarduteko, badakizue didaktika kontu esoteriko horiek, eta datorren astean Miramarreko itsas-ikuspegiari begira jarri eta ikastaro kategoriarekin El profesor de segundas lenguas / II: la formación inicial y el desarrollo de la competencia docente (pdf) izeneko bat dugu.

Egitarauaren pdf-a deskargatu eta kuxkuxeatzeko umorea izan baduzue, ikusiko zenuten nire izena dagoela irakasleen artean. IKAko Xabier Bastida eta biok handik eta hemendik etorritako adituen azalpenen ondoren, gure erakundeetan euskara irakasleak abian jartzeko zer egiten dugun kontatuko dugu. Ez dakit horri "lezioa" kategoria eman dakiokeen, nik neuk behintzat ez dut hartu inori instrukzioak emateko asmorik. bakar-bakarrik helduei euskara irakasleak ziurtatzeko zer egiten dugun, zertzuk arazo aurkitzen ditugun eta nondik nora gabiltzan kontatu.

Irakasleak aurkitzea eta hasierako prestakuntza ziurtatzea izaten da gure sektorean gehien aipatzen diren kezketako bat. Seguruenik IKA edo AEK bezalako erakundeetan handiagoa. Baten batek bota zuen lehengoan euskaltegietan inoiz irakasle ibili den jende kopurua ikargarria dela, joan eta etorri izugarria daukagu gurean azken batean. Eta arazoak gutxi ez, ezta?

Beraz, bolbora apur bat geratzen bazaizue, eta tiroa Donostiaraino ailegatzeko moduan bazaudete, aukera ona daukazue honetaz munduan zer dabilen entzuteko gehien bat, baita gu zertan ari garen ere, eta azken eguneko mahai-inguruan zuen kezkak, galderak eta ekarpenak gurekin batera plazaratzeko.

Berriz, bolbora amaitu bazaizue , eta hala ere irakasle berrien prestakuntzaz zerbait esateko edo komentatzeko baduzue, hemen daukazue aukera plazaratzeko, beti bezala. Eta Miramarren egongo garenok estimatuko dizuegu gainera ikuspegi eta ideien ekarpena.

Datorren astera arte beraz, eta besteoi (gehienoi, ezta?) ondo pasa uda, merezi duzue eta.

PD: saiatuko naiz gure "lezioaren" materialak ekartzen, apur bat txukuntzen ditudanean. Eta Miramarren wifia ondo badabil, erretransmisio modukoren bat egiten.

Mezu honetan aipatutako norabidean urrats berri bat izan liteke honako hau: Babelwith.me

Ez dauka beharleku makala Mujikak, ez. Euskara zaila da ikasten, bai. Horren arabera, lan zatarra tokatu zaiola pentsa daiteke.

Nago gobernu horretako batzuen ustez euskara Goldberg-en makinaren antzeko zerbait dela, denok ulertzeko moduan esan ahal dena behar barik konplikatzeko kapritxa. Edo Prokustoren batek ohean sartu dituela sentitzen dutela, norberaren handitasun linguistikoa burdinezko ohe gogor batean sartu arte estutzen dituela. Edo beti mendiaren hegal batean daudela, beste aldea Föhn-en bizileku eternoa dela uste dute,  laino beltza eta lanbro zarratua baino ez  dute irudikatzen han.

Bakigu nor, interesgarriena falta da orain: zer eta nola?

Hala izan bedi, aska balegi tronua.

Atzo Berrian Joxe Manuel Odriozolak publikatu zuen artikulu bat hizkuntz-politikan egon diren azkenengo mogimenduen harira: elebitasuna, nortasuna, hizkuntza. Mamitsua beti bezala, baina hitz hauekin geratu naiz:

Erabilerak adierazten duena ez da bakar-bakarrik euskararen osasun-egoera. Erabilerak adierazten du, orobat, hiztunaren zer-nolakoa ere, hizkuntzak, ikasi, erabiltzen diren neurrian baizik ezin direlako ikasi. Euskaldun izatea ez da euskara-jakite kontua, maiz esan izan dugunez, hizkuntza bat modu akademikoan eta formalean (eskola, euskaltegia...) jakiteak besterik gabe ez duelako inor hizkuntza horretan sozializatu denik frogatzen.

Identitate kontuak gorabehera, uste dut funtsean hemen planteatu den dikotomiaren buelta bat aurkeztu digula. Jakitea-sozializatzea Odriozolak, eskurapena-ekintza esan Plistik, ikasi-egin esango nuke nik akaso. Odriozolari kasu eginez gero, nola uztartu beharko genituzke ikaskuntza eta sozializazioa? Ikasleentzako aktibitate sozialak bultzatzen (askotan ikasleentzat soilik diruditenak)? Euskal komunitatearen sozializazio-sareetara ekarriz (topatzen eta bertan sartzen errazak izaten dira?)? Ikaskuntza eta sozializazioa bereiziz (de facto askotan egiten den bezala. Hemen "ikasi" egingo duzu, eta gainerakoa...)? Eta hizkuntza erabiltzen ez bada, nola ikasiko da? Alferrik ari gara orduan?

Picassoren hitzak bertan behera utzi dituzu, kar, kar. Ostraren forma ustez deszifraezinak ere asko esango digu, galdetuz gero, eta paradoxa, arte figuratiboa abstrakzioa baino latzagoa da ulertzen, dena bistan-bistan egon arren.

Neure aldetik burutazio batzuk.

• Lehenengo eszenako informatikariak bete du asmoa, konpetentzia deitzen den hori nola edo hala baduela esan liteke. Baina zer eta nola ikasi du bitartean? Zer bereganatu du? Jakintza edo konpetentzia terminoetan, noski. Prozesu berdintsua jarraitu du bigarren eszenako ikasleak. Hizkuntza batzuk erabiltzeko konpetentzia duela frogatu du, termino klasikoetan ulertuta, hizkuntza horiek jakin ez arren. Eta hizkuntza horietan ikaskuntza prozesua burutu du bitartean? Zer, nola, noiz?
• 3. 4. eta 5. eszenetan berriz, alde bat nabaritu dut. Aurreko biek ez dute ikasteko ardurarik izan, ikasiko zuten zerbait, seguru, baina ez da hori asmoa izan, arazo tekniko bat konpondu eta klaserako lan bat egitea baino. Azken hauek berriz, ikasteko zerbait ari dira egiten, baina ikasteko zerbait horrek ikastea beste funtziorik ez duela pentsa daiteke. Akaso hemen kontrako galdera egin daiteke: badakigu zer eta nola ikasiko dugun, baina zertarako? Zer egin behar da horrekin? Zer emango digu? Hiztegia zein hitz bilatzeko behar dut? Blogean zer kontatuko dugu? Nori kontatuko diogu ipuina? Nork entzungo digu, zergatik?

Eskurapena eta ekintza nola ezkondu? Galdera polita duda barik. Nola eman esanahia ikaskuntzari eta nola ikasi zerbait egitetik?

Ildo horretatik beste gauzatxo bat. Bihar Mintzaeguna dela eta bide batez kasik. "Blog bat egingo dugu komunitatearekin harremanetan jartzeko" pentsa daiteke. Eta ikaskuntzaren ikuspegitik hala izan beharko da, baina beste zerbait pentsatu behar dela uste dut: komunitateari zer esango diogu gurekin harremanetan hasteko interesa izan dezan? Nola piztuko dugu gurekiko komunikazioa? Ikasteko beharrezko dugun hori.

Edo. Berba egin behar dut ikasteko. Euskaldun batekin egingo dut. Zergatik nahi izango du pertsona horrek nirekin jardun? Zer eman ahal diot? Eta berak niri? Gure hitz-trukeen motibo bakarra hizkuntza (tresna) baino ezin da izan.

Bufa. Ostren enpatxua hartu dut. ;-)

Arte figuratiboaren ertzak lausotzen direnean, azala garrasi bihurtzen denean (Francis Bacon gogoan), mundu lausoetan murgiltzen gara edozein artetan, hala margolaritzan nola didaktikan.Niri neuri ere bost koadro horiek ibilbide bat iruditzen zaizkit, narrazio bat. Hasi konektibismotik eta konstruktibismoan amaitzen dena, tartean hainbat paradoxa eta mestizaje. Etengabeko borroka dialektikoa islatzen dute gainera: ekintzaren eta eskurapenaren artekoa, hoditeriaren eta jarioaren artekoa, gizabanakoaren eta gizasozialaren artekoa, egituraketaren eta kaosaren artekoa.

Argi ditzadan zenbait kontzeptu erakusketa bateko liburuxka baino ilunago eta pedanteago jartzen ari naiz eta.

1. Ekintza eta eskurapena/ Hoditeria eta jarioa.

Konektibismoak zenbaitetan jakintza burmuinetik kanpo kokatzen du, sareko adabegietan. Hodia bera da garrantzitsuena. Ekintza da gunea; eskurapenak, ostera, pisu arina du oso (ikus 1. koadroa). Baina zuzenbiderako edo informatikarako, adibidez, baliagarria dena, baliagarria al da hizkuntzen ikaskuntzarako?

Mistoagoa da bigarren koadroa. Unibertsitateko gaiaren kasuan eskurapenak pisu arina du, hizkuntzei dagokienez, berriz, apenas dagoen eskurapenik. Etorkizunean eskurapenak zenbait testuingurutan ez al du pisua eta ezinbestekotasuna galduko?

Konektibista al da hirugarren koadroa? Honela izan daiteke itxuraz, baina sakonera jota bada paradoxa handi bat. Hizkuntza bera baita hodiaren osagaietako bat. Nola liteke orduan, hodia bera bihurtzea eskurapenaren helburu? Joera konektibista hutsa erabiliko bagenu, PLNa izango litzateke helburu eta ez hizkuntza. Agian, eskurapena helburu denean, konektibismoaren formulazio berri batera jo beharko genuke: garrantzitsuena ez da edukia, edukia eskuratzeko sortzen dugun ikas-dinamika baizik.

2. Gizabanakoa eta gizasoziala (ikaskuntza soziala)/ egituraketa (syllabusa) eta kaosa.

Laugarren koadroan konstruktibismo sozialean ari gara. Konektibismoak ez bezala, konstruktibismoak, paradigma helduagoa izanik, zenbait gauzatze metodologiko ditu: AOI da horien artean entzutetsuena. Baina badira definitu beharreko  hainbat esparru. Besteak beste, nola uztartu ikasle bakoitzaren eskurapen hurbileko gunea eta taldearena ataza kolektiboetan? Modu sozialean ikasten badugu ere, eskurapena pertsonala da. Nola uztartu bi kontu hauek? Horretarako ebaluazio pertsonalizatua eta autoebaluazioaz gain, beste bide batzuk ere bilatu behar direlakoan nago. Eta syllabusari buruz, zein da planteamendua? Beharrezkoa al da syllabusa ala egokiagoa al da burmuinak kaosa bere neurrira ordenatzeko duen gaitasunaz baliatzea? Nolako syllabusa: pertsonala, kolektiboa, aldez aurretik erabakitakoa, hizkuntzaren erabilera estandarretan oinarritua, unean uneko ebaluazioaren bidez apurka-apurka eraikia?

Sozializazio eskaseko konstruktibismoa erakusten digu bosgarren koadroak. Konstruktibismo hutsean amaitu da, beraz, gure ibilbidea. Erakusketako liburuxka ixteko ordua da.

Nire lagun batek (margolaria bera, ez dut uste kasualitatea denik) opor garaia heltzen denean beti galdera bera luzatzen dit: zergatik ari haiz beti urrunera joateko bidaia prestatzen. Ez al haiz konturatzen zenbat gauza dauden gorde gordean, nork ikusiko, metro karratu batean? Horixe izan da nire asmoa, didaktika metro karratu batzuk hona ekartzea eta bakoitzak, idatziz edo ez, bere narrazioa osatzea.

Ohiko letaniak zabaldu ziren lehengo astean Ibilaldia dela eta ez dela: jendeak erdaraz hitz egiten duela, euskarazko mintzorik ez dela entzuten eta enparauak.

Aspaldiko kontuak dira bai. Azken batean urteetan frogatu digute egun bateko ekitaldiak, handia, jendetsua eta hunkigarria izan arren, ez dituela hizkuntza-ohiturak derrepentean aldarazten. Alegia, ikastolen jaialdi horiek (eta beste batzuk) euskararen egunak izango dira, baina ez oro har euskaraz hitz egiteko egunak.

Bihar berriz, bai, euskaraz hitz egiteko eguna izango dute askok.

Ez da hain handia, ez zaio hedabideetan zalaparta gehiegirik emango (ezta hedabide euskaltzaleetan ere), euskaltzale askoren arretarik ere ez du lortuko seguru asko, ez inor kezkatuko urlia edo berendia handiren bat agertu ez delako, baina joango direnek euskaraz hitz egingo dute, seguru. Kostata batzuek beharbada, baina ez dute egun bategatik euren arteko hizkuntza aldatuko ere, asko elkarrizketa honetara ailegatu diren azkenak izan arren.

Horixe. Bihar, ekainak 6, Mintzaeguna Gasteizen.

Margolanen artean sartuta zure erakusketa horretako koadroek eskola piktoriko desberdinen ikutuak dituztela begitandu zait.

Hiper-errealismotik hasi gara, kostunbrismotik gertu, errealitatearen eta ohituren isla zehatza, errealitateak bere biluztasunean pentsarazten digu, mozorrorik gabe. 

Dena dela, erakusketan aurrera egin ahala, errealismo hori ametsekin eta desioekin batuz doa surrealismoaren eta futurismoaren bideetan. Ikusten eta nahi dugun errealitatea fusionatzen doaz apurka-apurka.

Bilakera eta hor eten, azken txanpan ia espero gabeko buelta hartu digu. Errealitatearen eta ametsen erakustalditik ekintzara pasatu gara, muralismoa bezalako arte sozialera. Orduan konturatu naiz bost koadro horiek ez direla margolan isolatuak, mural baten piezak baino, narrazio batenak.

Ez dut ulertzen narrazio horrek nora garamatzan, baina Picassok esan ei zuen modura: "-Ostrak gustatzen zaizkizu? -Bai. -Eta ulertzen dituzu?".

Arte figuratiboaren aurrean gaudela da ziurtatu ahal dudan gauza bakarra. Eta ez da gutxi.

Eskerrik asko Joseba. Unibertsitatean gauza interesgarrian egiten zabiltzatela eduki dugu susmoa aspaldian, azaleratzen hasten diren neurrian ikusiko ditugu gainera, oraingoan bezala.

Aurrera bada, jarraituko dugu bloga.

EAEko gobernu berriaren hizkuntz-politikarenak tentuz hartzekoak izango dira oraindik, goiz da edo. Beldurrerako motiborik ez ei dago, hala ere, esanak esan, mesfidantza da nagusi euskaltzaleon artean, kontrakorik frogatzen ez den bitartean edo. Ez gara justuak izango eta badaezpada, zer dugu honez gero?

• López lehendakariaren inbestidura-diskurtsoan (pdf): "Gizarte batek bi hizkuntza izateak aberastasuna dakar". Aniztasunaren eta aberastasunaren diskurtsoa. Zuzena, polita, gaur-gaurkoa, XXI diskurso inpekablearen topiko estandarra nonbait.
• Isabel Celaa, Hezkuntza sailburuak: "Hemos vivido bastantes años en el sistema educativo pensando sólo en términos 'euskera-castellano'. Es un empobrecimiento".
• Rafael Bengoa, Osasun sailburuak: "La interconexión profesional en España y en Europa se debe enriquecer y no nos debemos encerrar en nosotros mismos debido al idioma".  Ondoren, Osakidetzan euskararen merituen murrizketa iragarri.

Bi hizkuntzak ez ziren ba aberastasuna? Derrepentean ondarea zena pobrezia bihurtu da? Krisiak hain arin debaluatzen ditu baloreak? Ala burbuila batek puztuta eduki du balioren bat?

Beste gauza bat izan daiteke. Egunotan hainbat irakasle aztertzaile lanean dabiltza tituludungaien diskurtso idatziak analizatzen. Ebaluazio-irizpideen artean apreziatuenak eta seguru aski gutxien ulertuak: koherentzia eta kohesioa. Aberastasunaren irizpidea kakaztu digute hemen eta nik ere ez dut ondo asmatzen beste horiekin. Aztertzaile horiek lagunduko digute akaso. Izan ere, diskurtso arazo-baten aurrean gaudela susmatzen dut, zerbaitetan koherentea izan ez baina kohesio arraro bat erakusten duena.

Celáaren beste hitz hauetan bezala: "Una lengua impuesta nunca será amada y una lengua querida será más usada".

Jolausen eskutik konpetentzien gaitasunen munduan paseoan Kataluniara heldu eta gaitasunen ebaluazioa jorratzen duen Xabier Villelaren aurkezpen honetara heldu naiz: Com avaluar per competències?

Mezuan dokumentu bi daude, diapositiben aurkezpen bat (powerpointa nahi baduzue),eta testu-dokumentu bat. Konptetetzien saltsetan gehiegi sartu barik, bistan agertu den taulari erreparatu, gustatu, eta beste zer eginik ez daukadala itzultzea pentsatu dut. Ideiaren edo gogoetaren bat ekarriko digun edo.

Ebaluazioa? Zergatik gogoratu dut ebaluazioa orain? Udaberria ote?